yanında

sosyal medya güzergâhında olur olmaz yerde karşımıza çıkan bir saptama var: coğrafya kaderdir.

/kastedilenin ne olduğunu biliyorum.

derdini anlıyorum.

haklılığını kabul ediyorum.

ama her yerde ve durumda kullanımını ise reddediyorum. bir de bu 'kader'in tıpkı çocukluğumuz ya da ebeveynlerimizle ilişkilerimiz gibi her şeye bahane edilmesini...

genel performansı etkilese de bireysel performansa etkisinin iddia, hatta bahane edildiği kadar büyük olduğuna inanmıyorum. 

kimse kimseyi, ve dahi kendini kandırmasın, orada doğsa ressam olacak çocuk burada da ressam oluyor. orada adam olacak burada da.

bizdeki gibi diplomalı meslek merakı zirvede olmasa da oralardaki her çocuğun sporcu, sanatçı olmak istediğini ve başardığını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz./

başka bir deyişle coğrafya her şey değil. nerede doğdunuz kader, nerede yaşadığınız önemli değil.

ama bir şey var ki çok önemli bana kalırsa: yanınızdaki kişi.

evlilik güzel bir şey değil ama biri çıkıp onu güzel kılabilir meselâ. iyi bir takımınız vardır ama kötü bir kaleciyle başarılı olamazsınız.

nereye gittiğiniz değil kiminle gittiğiniz önemlidir.

okyanusu ilk defa kiminle gördüğünüz.

tropik rüzgârla dans eden yapraklara dalıp gittiğinde yanında kim var? koku müzesinde asırlık kokularla mest olurken, bedenini zirveye taşıyan teleferikte dizlerin titrerken, vaka-i adiyeden bir depremle sallanırken yanınızdaki kişi önemlidir. 

o yüzden, dünyanın en uzun köprüsünün orta yerinde durmuş, dünyanın en geniş ırmağına gölgesini bırakan bulutları seyrederken, "seçme şansım olsa yine seninle gelirdim," dersiniz.

"biliyorum, yalnız da gelsem severdim. ama bu kadar huzurlu ve mutlu olmazdım."

ve bu kadar anlamlı olmazdı.

soru mu cevap mı?

ben bir cevap olduğuma inanıyorum. oralarda bir yerde duran, cevabını arayan bir soruya cevap olduğumu.

peki ya siz? siz nesiniz?

sorusunu arayan cevaplardan mı yoksa cevabını arayan sorulardan mı?

evlilik

her gençkız ruhta birikmiş sözlerin
sürgüsü açılsın diye
hep gezintiye çıkar.*

gençkız değil aslında. bir adam. kırklı yaşlarda. ama görseniz, siz de benim gibi adam demek yerine 'çocuk' demek isterdiniz. her daim kırmızı yanakları, yerinde duramayan, sürekli hareket hâlindeki küçücük mavi gözleriyle çok daha genç duruyor çünkü.

adını bilmiyorum ama sürekli karşılaşıyoruz. sokakta, koşu yolunda, market sırasında vs. ama başlangıçtan da anlaşılacağı üzere daha çok kırda, bayırda, şehrin bitip tarlaların başladığı yollarda karşılaşıyoruz.

ve ne zaman karşılaşsak durmak, onu dinlemek ihtiyacı hissediyorum. bazan bir dakika, bazan bir saat. vaktim yoksa müsade istiyorum, aksi takdirde başımın üzerinde yeri var.

ilk defa havuz dönüşü sohbet etmiştik. düzenli spor yapmak istediğini ama beceremediğini söylemişti galiba. ben de, ezber cevaplarımdan bir kaçını söylemiş, her şeyin kendi zamanına sahip olmakla alakalı olduğunu falan iddia etmiştim hatırladığım kadarıyla.

evet, ezber. çünkü, kendisini tanımıyordum ve "isterseniz olur"cu kolaycılardan değilim. üstelik, her şey gerçekten zaman meselesi. sabah ezanıyla evden çıkıp yatsıya zor dönen bir babaya kitap okumuyor demek ise davarlık.

onun anlattıklarından parça parça birleştirerek çıkarttığım hikâyesi de şöyle: kırklı yaşlarda, çalış(a)mıyor, eşinden ayrılmış, iki kızı annesiyle yaşıyor, kendisi de aile evine geri dönmüş.

bunları soru sormadan, günden güne öğrendim. çünkü kendisi soru sorulmadan, bir kitaptan okur gibi anlatmayı tercih ediyor. yalnız kalmaktan nefret ediyor, tuvalette bile sohbet edecek birilerini istiyor, ailesini yormuş bu durum, konuşacak -pardon, dinleyecek- birilerini bulmak için dışarı çıkıyor, konuşmak ona iyi geliyor, genelde o sabah ilacını almamış oluyor.

bazan sorduğu soruya cevaben kendimden bahsetsem de, anlattıklarına itiraz etmiyor sadece dinliyorum. ama ilaç bahsinde hep aynı şeyi söylüyorum: doktor kullan diyorsa kullanacaksınız.

geçen gün yeni bir bilgi eklendi bu hikâyeye. zaten bu yazıyı yazdıran bu bilgi. annesinde de varmış bu rahatsızlık. hatta dedesinde de. yani genetik miras. yani bu duruma rağmen bu adam evlendirilmiş. ve buna rağmen ebeveyn olmasına kimse itiraz etmemiş.

kötülük bu, dedim içimden. belki de eşinden saklanmıştı bu durum. tanımadığım bir kadın için üzüldüm. hâlâ üzülüyorum. sonra o iki kız çocuğu geldi aklıma. onlar için ömür boyu üzüleceğim.

"alçaklık bu," diye devam ettim, bu adamı değil ailesini ve akrabalarını kastederek. "değil ebeveyn olmasına, bazı insanların evlenmesine dahi izin verilmemeli."

*:ismet özel, bir yusuf masalı - birinci bab: şivekâr'ın çıktığıdır

yaban gülü*

bunu sadece ben biliyorum, ben dinliyorum gibi gelir bana. ne radyoda denk geliyorum ne de dinleyen/ bilen birini tanıyorum.

şaibeli 'müzik zevkim'le tavsiye meselesinde iddialı konuşamam ama ben seviyorum. hem çok. öyle ki, "ben koşarken" çalma listesinde bile var.

daha adıyla türküymüş gibi yapmaya başlıyor ama türkü değil. türküymüş gibi yapıyor sadece.

ama türkü olmadığı hâlde türküymüş gibi yapan şarkıların en başarılısı. başarının sahibi ise sözleri yazan, müziği yapan, üstüne söyleyen sümer ezgü.

*: sümer ezgü, yaban gülü

nazire

hem böğürtlen topluyor hem de bu bahaneyle soluklanıyordum. bir avuç olsun da ağzıma atayım diye düşünürken bir süper yeteneğim daha olduğunu fark ettim: hazzın başında bekleyebilmek...

sonra da gökyüzüne, bulutlara bakıyorum duygusu uyandıran, iri, mavi gözlerini gözlerime dikip, "sadece doğrularınıza değil iyi söylenmiş yalanlarınıza da talibim ben," diyen 'kötücül kadın'ı andım.

ve "sadece hazdan değil azdan ölmeye de varım," dedim.

üç saniye

bakmak bir saniye, gördüğüne inanamamak bir saniye, bir saniye de gördüğün şeyin gördüğüne inanamadığın şey olduğunu fark etme süresi.

alın size özet...

bir masada iki kişi: teselli

çayından son bir yudum aldı, masaya bıraktığı fincanı parmak uçlarıyla ortaya doğru itti. bir süre camdan dışarı, belki de apansız bastıran yağmurda ıslanmamak için koşuşan insanlara baktı. bakışlarını oradan alıp az önce masanın ortasına doğru ittiği fincana verirken konuşmaya başladı:

- eleştirilmek istemiyorum ben. haklı ya da haksız olmak da.

- ne istiyorsun?

- teselli edilmek. hepsi bu.

*

vira bismillah dedim, "o ciciyse sen daha cicisin," diyerek girdim söze.

bülbülün kanı

"Boyuna gül devşiriyorum eski aşklardan

ve dikenlerde

bülbüllerin kanı var."*

daha önce sormuştum. ama bu defa sormayacağım.

çünkü cevabın evet olduğuna, fırat caner'in bu mısraları yazarken oscar wilde'ın bülbül ile gül öykü/masalından etkilendiğine eminim.

*acının krallığı, heyamola yayınları

ruh kardeşim

daha önce de söyledim. mevzu futbol ise, mahallenin de öteki çarşının da yakışıklı abisi bellidir: maradona...

imajındaki kirler, paslar yakın çevresinin ve cümle arjantin halkının konusu olabilir ama ben bakınca çocukluk görüyorum, yetenek görüyorum, isyan, sanat, adalet...

bu yüzden soruyorum ya karşılaştığım her on numaralı arjantin formalıya, "messi mi maradona mı?" diye. neredeyse bütün cevaplar 'messi' ama olsun.

bugün de rastladım. göğsünde on numarasıyla arjantin formalı biri adam. tam soruma hazırlanıyordum ki, eşine ya da sevgilisine bir şey söylemek için geriye döndü, formanın sahibi 'maradona'ydı. "işte bu!" dedim, kendimi tutamayarak. evet, türkçe.

sonrası kısa bir sohbet. ayaküstü ama şenlikli. ne de olsa, "messi yetenekli bir futbolcu ama maradona tanrı".

ruh kardeşimsin, diyecektim ama vazgeçtim. nasıl olsa anlamıştır.

dakika ve skor

"On altı yaşındayım ve kollarımı çapraz kavuşturup önümdeki yüksek masaya yaslanıyor, yanağımı bir koluma dayayıp kameraya bakıyorum. Artık var olmayan ve benden başka kimsenin hatırlamadığı fotoğrafta çıplak omuzlarım biraz görünüyor. Sanırım resmin amacı çıplaklığı çağrıştırmak, verdiği mesaj ise dünyaya açılmak üzere olan genç bir kadının üzerinde bulunması gereken tek şey bir çift sallantılı küpedir, şeklinde."*

*:linn ullmann, genç kız,1983

brokoli

bir whatsapp konuşmasında, "bu hayatta istediği ilk şey olmayabilir ama en çok istediği şey olduğuna eminim," dedim.

/konuyu hatırlamıyorum ama yüksek ihtimalle selçuk hakkında konuşuyorduk. çünkü, selçuk 'adını vermek istemediğim bir sıralama'da ikinci sıraya düştüğünden bu yana kulakları daha çok çınlar oldu./

bunu der demez, o, küçüklüğünden bu yana ne zaman hapşırsa, "çok yaşa, iyi yaşa, güzel yaşa" diye dua ettiğim, yakışıklı ve huysuz ergeni hatırladım.

çünkü bir gün itiraz etmişti: neden 'iyi yaşa' dedikten sonra 'güzel yaşa' da diyorsun ki? aynı şey değil mi?

dilim döndüğünce iyi olanın güzel, güzel olanın iyi olamayabileceğini anlattıktan sonra bir örnek aradım. buldum da... "mesela brokoli," dedim.

/şimdi olsa, decartes'ın örneğini çalar, "dedikodu" derdim ama o zaman "mesela brokoli," dedim./

"sağlık için iyi ama yemesi o kadar da keyifli değil. iyi ama güzel değil."

ama o itiraz etti. "ben çok seviyorum brokoli yemeyi," dedi.

biraz da harika sandığım örneğimin boşa gitmesinin etkisiyle yılan gibi tıslayarak, "anasının oğlu," dedim, kendim duyabileceğim bir sesle. "n'olucak?"

pişman değilim.