az öte

bugün, "cinnet geçirmeye muktedir kadınlar ve mutlu bir ilişkisi olduğunu sananlar mutlaka izlemeli," dediğim die my love (2025) üzerine keyifli bir yazı okudum.

film eleştirisi gibi yapan ama günümüz ilişkileri ekseninde kişisel hesaplaşmaya dönüşen bir çeşit muhasebeydi bu yazı. üstelik, mevsim, yer şekilleri ve hava koşulları uygunken sevgililer günü kandırmacası da eleştiriden nasibini almış.

/bu arada, "geber aşkım" ne güzel, nasıl da yerinde bir çeviri/isimlendirme olmuş. hayır, bunu filmin uyarlandığı kitabı seda ersavcı çevirdiği için söylemiyorum./

ama yazıya dikkat etmeme sebep olan şey kitap ya da film değil başlığıydı: az ötede "geber aşkım".

evet, hatırası var.

'az ötede' değil, artık uzakta, çok uzakta kalmış bir hikâyede vasat duygulanım anlarının vazgeçilmez bir şakasıydı çünkü. 

ama ben seni çok özlüyorum. teşekkür ederim ama az ötede özle lütfen. üzülüyorum bak. bana ne, az ötede üzül. yanıyorum. az ötede yan.

vesaire...

vasiyet

bülent akyürek, bülent abi vefat etmiş. ya da dünya denilen dertten nihayet kurtulmuş.

rahmet olsun, ohepvarolan şefkatini ondan esirgemesin.

*

ankara günleri. en sevdiğim yerlerin sinemalar, kitapçılar ve sahaflar olduğu zamanlar...

"bülent abi az önce buradaydı." onunla ilgili en çok duyduğum cümlelerden biri olabilir. haber vermek için değil gurur verdiği için söylenirdi bu. öyle sevilir, öyle hürmet gösterilirdi kendisine. en azından ortak arkadaşlarımız.

kendisine duyulan bu hürmet beni hem şaşırtır hem henüz bilmediğim kıymetine delil olurdu.

ufak tefek, zayıf, saygı ve sevgi dolu, her zaman neşeli ama en çok da hüzünlü bir adamdı. karşılaşsak beni hatırlar mıydı bilmem? gözü bir yerlerden ısırır ama adımı söyleyemezdi galiba.

ama ben şahidim. bülent abi iyi bir insandı, güzel bir adamdı.

*

bu yazıyı yazmazdım aslında. ilk duyduğumda yazmayı isteyip vaz geçtim zaten. ama vasiyeti düştü sosyal medyaya.

bu 'yalan dünya'da sahte olma ihtimali de var, biliyorum. metinlerinden çıkma, dost meclisinde ortaya attığı bülent abi usulü bir şaka da olabilir.

ama ben inandım. tam da onluk bir hareket, ona yakışır bir vasiyet çünkü.

"Ölürsem vasiyetimdir;

Dünyanın bütün ırmaklarını ve kirletilmemiş tüm sularını balıklara,

O balıkları sabah vakti enginlere açılan güzel balıkçılara,

Güvercinleri mavi göklere,

Güzel yavruları tatlı annelere,

Anneleri anlayışlı erkeklere,

Yeşillikleri koyunlara,

Kuytuları böceklere,

En güzel ilhamları ilham beklemeyen sanatçılara,

Dürüst sanatçıları dürüst okuyuculara,

Yıldızlı geceleri aşıklara,

Gücü ezmeyenlere,

Şöhreti taşıyabilenlere,

Borçlarımı ödeyebilecek birilerine bırakıyorum."

kırk zırh kırk kafes

göz alan ışıltılı görüntüsü, şövalye çağrışımlarıyla ne kadar caziptir zırhlar.

üstelik korur kollar da...

ama çok geçmez, sizinle birlikte hareket eden bir kafese dönüşür.

öyle bir kafes ki, çıkartmaya kalktığınızda çoktan paslanmıştır. olur da başarırsanız, inanmaz, tıpkı bir sabah uyandığında kafesinin kapısını açık bulan ama çıkıp gitmek yerine uzak bir köşede omuzlarını kısıp, açık kapıyı görmemek için gözlerini kapatan kuşlar gibi sessizce beklersiniz.

kafesin kapısı yeniden kapanana kadar.

sonra da yeniden ötmeye, oyunlar oynamaya başlarsınız.

bir kafesin içinde.

kardan arda kalan

bugün öğleden sonra son yılların en güzel karı yağdı buraya. "yağmurla karışık" diyen tahmincileri yanıltan kar, saatlerce lapa lapa yağdı. kısa sürede kiremit rengi çatılar beyaza döndü, park kanepelerini kar kapladı.

karın yağışını bir süre pencereden, perde ve tülü kenara çektiğim için kar aydınlığıyla dolan sıcak odada izledikten sonra "karın çağrısı"na karşı koyamadım ve kendimi dışarı attım.

çocuklar gibi şen, mahalleyi dolaştım kar yağarken. ohepvarolan'a kar gibi bir güzelliği bize armağan ettiği için şükrettim. ve beni bu güzellikten keyif alan biri olarak var kıldığı için de bir defa daha.

mevsimin ilk karı olmadığı için yakari'yi aramadım. ne karlı günlerde roman dersleri ne karlı bir gece vakti dostu uyandırmak geldi aklıma. neden bilmem, uzak (2002) düştü aklıma. daha doğrusu filmin yusuf'u, rahmetli mehmet emin toprak'ın kar altında yürüyüşü gözümün önüne gelip durdu.

o erken ölüm aklıma gelince, ölmeden kaç defa daha kar altında yürüyebilirim, diye düşündüm. insan ömrü yıllarla değil bunun gibi şeylerle ölçülür, dedim.

kaç defa suya daldırılmış bir sap leylağın kokuyla kuşatılmış bir masada kahvaltı yaptığınla, babanla kaç defa balık tutmaya gittiğinle, oğlunla kaç defa denize gittiğinle, kaç defa mahremiyetine girmiş bir kadının sutyenin kopçasını açtığınla, okyanusu kaç defa gördüğünle...

söylesenize, kaç kiraz mevsimidir ömür? kaç tane kalmıştır geriye?

sonra kendime bunu yapabileceğim bir hayat seçtiğim için kendimi tebrik ettim. kendime, ilgilerime zaman ayırabildiğim, olmasa da olur paralarla zamanını takas edenlerden olmadığım sevindim.

uzanıp yanaklarımdan öptüm elbette. üşümüştü.

dakika ve skor

"Yıllar geçtikçe kimin kimi yazdığını ayırt etmek giderek zorlaşıyor. Belki de üçüncü bir kişi, fazla gayret göstermeden ve tutarlılık gözetmeden, ikimizi de yazıyor. Bazen daha mutlu ve daha iyiyim, öyle olduğumu yazıyorlar, ben de havalara uçuyorum, ama daha bir sonraki paragrafta kanatlarımı kırpıyorlar, ben de tozlar içindeki bir güvercin gibi sendeliyorum. Kendi kendime tekrarlıyorum, hikâyenin öteki tarafında olduğunu unutma, hikâyenin öteki tarafında olduğunu unutma... Sen onu yazıyorsun, o seni değil. Bir başkasının seni yazdığını hissetmeye başladığın an işin biter, iblisler seni ele geçirir, en çok korktuğun şey meydana gelir, beynin kış ambarı gibi boşalmaya başlar. Hayır, duruma hâlâ hâkimim... Sanırım kapıları hâlâ sıkıca kapalı tutuyorum.

Yazan benim...

Yazdığım sürece, kim olduğumu biliyorum, ama durduğumda artık o kadar emin olamıyorum."*

*: georgi gospodinov, zaman sığınağı

enternasyonal - dört

üç, dört...

almanya'nın başkenti berlin'in eskiden doğu berlin olan semtlerinden birinde amerika birleşik devletleri merkezli kargo şirketinde ukraynalı bir çalışanın görüldüğüdür.

bu çalışanın üzerinde siyah sweatshirt varmış. sweatshirtün önünde de sol ortada başlayıp sağ üstte biten bir imza: cumhuriyetimizin kurucusu, büyük önder k. atatürk'ün bildik imzası.

işin tuhafı, bu çalışan sweatshirtün önünde yazanın bir imza olduğunu bilmiyormuş. imzanın kime ait olduğunu anlatınca da atatürk'ü tanımadığı ortaya çıkmış.

cep telefonları, arama motorları, fotoğraflar falan da bir işe yaramamış.

hişt

kayıp zamanın izinde'ye ve marcel proust'un kayıp zamanların peşine düşmesine sebep olanın madlen kurabiyesi olduğu bilinir.

çayına batırdığı kurabiyenin saldığı koku onu alıp eski günlere, çocukluğuna götürür ve sonunda bütün zamanların en ünlü nehir romanı ortaya çıkar.

bana kalırsa, proust günümüzde yaşasaydı madlen kurabiyesine gerek kalmaz her şeyin başlangıcı bir şarkıya bakardı. 

mesela, ezginin günlüğü, hişt...

kış günlerinde bir pazar sabahı. yazın, denizin ve yolların çağrısı.

konum - on sekiz

"bazı insanlar öykü toplar ama kendi öyküleri yoktur" ile "bazı insanlar öykü toplar çünkü kendi öyküleri yoktur" arasında bir yerlerde.

son akşam yemeği

ara sıra karşılaştığım, karşılaştıkça da sohbetleşmekten, iki lafın belini kırmaktan keyif aldığım, hayatlarının "üniversite sonrası iş öncesi" dönemini ifa eden bir çift var. dün akşam onları gördüm.

tam da bir lokantada siparişimin gelmesini bekliyordum. kurt gibi açtım, kağıt peçeteleri yememek için kendimi zor tutuyordum.

/merak etmeyin, yalnız değildim. hatta, "akşam yemeğine kiminle çıkmak isterdiniz?" sıralamasının birinci basamağı karşımdaydı.

sıralama deyince, selçuk'un bambaşka bir sıralamada ikinciliğe gerilediğini hatırladım. ve bunu ona hatırlatınca nasıl öfkelendiğini.

bir bilseniz, nasıl keyifli?

keşke, buradan haberi olsaydı da bu satırları okusa, yeniden hatırlasaydı./

onlar ise kardan hafif adımlarla sokak lambaları ve camekan ışıklarının aydınlattığı kaldırımda yürüyor, muhtemelen yurt niyetine kaldıkları evlerine gidiyorlardı. o ikisi nasıl da keyifli, nasıl da güzeldiler.

üstelik sadece gençlik vurdum duymazlığının doğurduğu bir keyif ve güzellik değildi bu. bir arada olmaktan keyif alıyorlar, karşılıklı güzelleşiyorlardı.

"tıpkı," düşündüm kullanmayı sevdiğim bir ifadeyle. "tıpkı, bir insanın sevdiği tarafından çekilen fotoğraflarda güzel çıkması gibi. her an birbirlerinin fotoğrafını çekiyorlar sanki."

sonra dua ettim: aman bozulmasın, allah bu mutluluklarını korusun.

/artık yatsıyı cemaatle kılan, namazdan sonra çay ocağında takılan emekliler gibi etmedim bu duayı.

bir güzelliği inandığı en büyük güce emanet eden biri olarak ettim./

amin.

günün sorusu: mutluluklar

mutluluklar neden kısa sürer de hatırlamak uzun, hatta ömür boyu sürer?

karışmak

paralel evrenlere benzer ama değil.

atışmaya benzer. atışma da değil.

*

bazan iki duygu iki ayrı yerden, iki farklı metinden gelir, aynı günde, tıpkı bambaşka dağlardan doğup gelen ırmaklar gibi birbirine karışır.

"nehir adaları, durmanın akmaya karşı küstahlığıdır. her şey akar gider ve o öylece kalır. susmadan önce seçtiğimiz o kelimenin öylece kalması gibi alnımızın ortasında."*

"hiçbir şey söylemek zorunda değilsin. bunu sakın unutma! insan çoğu zaman bir şey söylememek için bulunmaz bir fırsatı kaçırır ve tam da bu yüzden mahvolur."**

  *: furkan çalışkan, tuna kısmet

**: claire keegan, emanet çocuk