günün sorusu: yalnızlık

hangisi daha büyük? uzak ülkelerde yaşayan oğulların yalnızlığı mı, yoksa o oğulların geride bıraktığı annelerin yalnızlığı mı?

dakika ve skor

"Hatip dayım gençliğinde, Mangal Dağı'nın öbür tarafındaki köylerde çobanlık yapardı. Evlendikten üç ay sonra karısına bir gün yanlışlıkla "Zahide" diye seslenince, karısının kalbi kanlandı, "Kim bu Zahide?" diye yeri göğü inletti. Hamile kadın, az kalsın karnındaki çocuğu düşürecekti. Aklı tutulan Hatip dayım, bu adın diline nasıl geldiğini bilemedi. Ne kendi ailesinde ne de çobanlık yaptığı köyde Zahide diye biri yoktu.

Ertesi gün koyun sürüsünü kıra çıkarırken, ekmek torbasını evde unuttu. Akşama kadar aç kaldı, bu yüzden sürüyü köye biraz erken getirdi. Eğer o gün erken dönmeseydi, otlak yerinden geçen bir Çingene kafilesiyle karşılaşacak ve kafiledeki en güzel kızın adının Zahide olduğunu öğrenince kadere gücü yetmeyen ölüm mahkûmları gibi o an sevdalanacaktı. Evini barkını bırakıp Çingene kafilesine katılan Hatip dayım uzak köyler dolaştıktan yedi yıl sonra Zahide yüzünden çıkan bir kavgada bıçaklanarak ölecekti. Ama o gün otlaktan erken döndüğü için bunlar olmadı."*

*: burhan sönmez, masumlar

yaş bahsi

bu günlerde konusu açılmasın, sıra oraya hiç gelmesin istediğim bir bahis var.

hayır, siyaset değil. futbol ya da ekonomik gelişmeler de. kadın erkek ilişkileri, evlilik, bekarlık üzerine de konuşurum dert değil. veya alkolün zararları, kara delikler, modern sanat.

ama konunun 'yaş'a gelmesinden, peşi sıra kelimelerle ya da kelimesiz, "kaç gösteriyorum?" diye sorulmasından nefret ediyorum.

genç veya yaşlı, başka bir deyişle çocuk olmayan herkes sonrasında aynı şeyi bekliyor çünkü: hiç göstermiyorsunuz!

sanki bunu duymazsa ölecek, dünya savaşı çıkacak, küresel ısınma ve açlık, bir sınıf dolusu çocuk öksüz kalacak.

varlığı yaşını göstermeyişine bağlı. hayatın anlamı, boşlukta kapladığı yerin ederi. belki bir yerlere müdür dahi olabilir.

ama hayır. üzgünüm ama hayır. hepiniz de yaşınızı gösteriyorsunuz. converseleriniz sizi genç kız yapmıyor, dinlediğiniz müzikler üniversiteli. o muhabbetler sizi kaybedenler kulübünün yaşlı bir üyesi yapıyor yalnızca. o tişört de kendini genç sanan orta yaşlı bir bey. kabul, güzelsiniz ama hiç de anime kahramanlarına benzemiyorsunuz. güzelliğiniz de otuzlu yaşlara yürüyen genç bir kadın olmaktan.

ben mi? elbette yaşımı göstermiyorum.

size kaç lazım?

taşınma

sabahın oldukça erken bir vaktinde bambaşka bir tavanı seyrediyor, klişe olduğunu bile bile tavanda bir şeylere benzetecek bir şeyler arıyordum. "dünyanın en uzun taşınan insanı ben olabilirim," derken yakaladım kendimi.

o kadar uzun sürdü ki bunun bir rekor olduğuna, bir daha kırılamayacağına eminim. büyük konuşmak olmasın ama ömrüm varsa o ömürde yalnızca bir defa taşınma hakkı tanıyorum kendime.

üstelik kitaplığım hâlâ üç parça.

bir öykü

mimar sinan güzel sanatların ad toplamıyla portekizli izlenimi bırakan parlak öğrencisi burada olsaydı ona bir öykü anlatmak isterdim.

sanki bir üst geçidin korkuluklarına dirseklerimizi koymuş da bir nehri seyredermiş gibi akıp giden vasıtalara bakarken.

büyük usta, bir kaç gün içinde önce toprağa düşecek sonra da çürüyüp gidecek kiraz çiçeklerinin güzelliğini seyrederek manastırın bahçesinde yürüyormuş. talebelerden biri acele ettiği için nefes nefese, söyleyeceklerinden ve büyük ustanın huzurunda olmaktan dolayı heyecanla yanına yaklaşmış. konuşmasına izin veren, "söyleyeceklerini söyleyebilirsin" manasına gelen sessizliğin ardından, "ben," demiş.

"ben suyun üzerinde yürümesini öğrendim."

büyük usta, çiçeklerin geçici olmakla çoğalan güzelliklerine bakmış ve talebesine sormuş.

"peki, bundan vaz geçebilecek misin?"

diyeceğim o ki, ister tesadüfen isterse emek harcayarak birini bulmuş ya da bir adayı keşfetmiş birinin kendine sorması gereken tek bir soru var:

"peki, bundan vaz geçebilecek miyim?"

dua/dilek

"tanrılardan tek dileğim

onlardan bir şey istememeyi

bağışlamalarıdır bana."*

*: ricardo reis'ı giyinmiş pessoa

jamais vu

ya da okunduğu gibi yazarsak: jamevu...

dejavu hissini biliyorsunuz. işte jamevu tam onun zıddı.

yani tanıdığımız birine, bildiğimiz bir yere karşı sanki onu ilk kez görüyormuş gibi yabancılık hissetmek.

sizi bilmem ama, bu his, en çok yazarken oluşuyor bende. yazdığım kelime birden gözüme yanlış ya da farklı görünüyor.

belki de sürekli tekrarlanan kelime anlamını yitiriyor ve sadece bir ses yığınına dönüşüp yabancı, bilmediğim bir harf topluluğu oluyor. 

 

*

bir de onu yıllar sonra bir fotoğrafta, herkesin sosyal medya, eş, dost, akraba için fotoğraf çektirdiği o ünlü 'balkon'da orta doğulu antik bir kente yaslanmış olarak görmek ve tanıyamamak var.

yabancı, o kadar yabancıdır ki, geçmişin geçmişte kaldığını, -eğer böyle bir şey mümkünse- ona yeniden aşık olmanız gerektiğini hissedersiniz.

ne dersiniz? bu hissin de bir adı var mıdır?

ahmet uluçay'ın yüzü

lacivert dergi, yüzüncü sayıda... ya da kendi deyişleriyle, "100. lacivert"te...

tuba kaplan soruyor, usta yönetmen semih kaplanoğlu yanıtlıyor:

- türkiye'yi bir dize olarak düşündüğüm zaman "türkiye ağır yüktür kemik çatırdatır" ya da "türkiye kadar bir çiçek", umut ve zorluklar aklıma geliyor. merak ediyorum, türkiye'yi, memleketi ya da anadolu'yu bir film olarak hayal ettiğiniz zaman sizce bu ne tür ve nasıl bir film olur? aklınıza sahne mi, yönetmen mi, film mi geliyor, nedir metafor?

- aklıma bir yüz geliyor: ahmet uluçay'ın yüzü. şöyle söyleyeyim. buğday'ı yapmadan önce mezarını ziyarete gittim. onu tanımıştım. heyecanlı ve tutkuyla filmler yapmak isteyen birisiydi. belki de herkesten çok. allah nasip etmedi. onun o yarım kalmış umudunun, tutkusunun içini dolduruyoruz biz de. benim kuşağımın yaptığı her film onun umududur, duasıdır diye düşünüyorum bir bakıma.

sarı

en sevdiğim sarı, baş aşağı asılarak kurutulmuş sarı gül sarısı.

bugün

yedi nisan cuma. iki bin yirmi üç...

yeni odalar, yeni başlangıçlar. ya da bundan sonraki hayatımın ilk günü.

tehlikeli şiirler: altmış üç

bugün tehlikeli şiirler okuyalım leyla

ibrahim aladağ'dan bir şiir* mesela...

Allahım artık bana bir ilk mısra

İliklerim ağrıyor yalnızlıktan bana bir ilk mısra

Kimse kalmadı artık gelecek olan

Kimse gelmedi yanımda yürümeye omuzu omuzumda

Sırtımda hep o aradığım o hep bulamadığım sırtımda

Ben işte yani ben demek olan bir başınalığımla

Beklemek değil aramak belki

Değil unutmak geçmişini değil satmak dostlarını

Bana bir mısra Tanrım bir anlatayım

Bir çıksın içimden bir dönsün dilim bir çözülsün gönlüm ve genişlesin göğüs kafesim

Kaburgalarımdan sıyrılıp zonklasın yüreğim halkın ortasında

Çarpsın yüreğim herkeslerin unuttukları için kıpırdasındılım kavga adına

Sorsun onlara sıyrılabilirlerse hesaplarından

Sorsun hesabını hesaplarla zasanılan günlerin

Sorsun sordukça sorularla arasın yüreğim bulsun intikamını

Tanrım bana bir mısra intikam adına

Hayat intikam bana

Yaşıyorum onların o her şeyin sahtesinin paha ettiği

Yalanının itibar gördüğü dünyalarından öç almak adına

Unuttuğum her şey için Tanrım beni bağışla

Hep acele edip hep geciktiğim için öldü ne olduysa

Yetişemediğim için onların hızına

Sonra aşk sonra hayat sonra fırtına

Bana bir mısra Tanrım bana bir ilk mısra

Dirilip genişlemek için

Çıkmak için içimden

İçimden çıkarmak için içimi kemireni

Gene aramak için bulmayı bulamadıkça

Yüzüme bulaşan bu karanlıktan kurtar beni

Bu yalnızlıktan yakınmaktan kurtar beni

Gün olunca gün olacaklardan korkmaktan

Gece olunca kendimle uğraşmaktan

Titreyip uyanmaktan kurtar beni

Korkudan koru beni

Beni koru korunaksız kalmaktan

Kucağını göğe açanlar adına

Onların yalvardıkları adına bana bir mısra

Kafirin küfrünü yaymak için göz diktiği vatanım uğruna

Vatanlıktan çıkarılmak istenen vatanım aşkına

Babalığı elinden alınan babam adına

Aileliği unutan aileler adına

Aklını kaybeden arkadaşlarımın akılları için

Her gün binlercesiyle okullarda

Susmak öğretilen konuşmamak öğretilen nesiller adına

Bir mısra bana sadece bir mısra anlatamadıklarım adına

Üzgün düzgün söz söyleyen

Baş eğmeyen direnen bir mısra

*:anlatamadıklarım adına, tek kişilik bir oyun (s:39-40), ebabil yayınları